Bước đột phá nhằm phát triển AI bền vững

Là công nghệ nền tảng, trí tuệ nhân tạo (AI) có tiềm năng tạo đột phá trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Việc Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết đầu tiên về thúc đẩy các hệ thống AI an toàn, bảo mật và đáng tin cậy được đánh giá là bước ngoặt quan trọng trong quản lý AI, đưa công nghệ tiên tiến này vào khuôn khổ pháp lý nhằm quản trị AI hiệu quả, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Với việc thông qua nghị quyết về AI, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã nêu bật tầm quan trọng của việc tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy quyền con người trong thiết kế, phát triển và sử dụng AI. Đại hội đồng kêu gọi tất cả các nước thành viên Liên hợp quốc và các bên liên quan kiềm chế hoặc chấm dứt việc sử dụng các hệ thống AI không phù hợp luật nhân quyền quốc tế hoặc gây ra những rủi ro quá mức đối với việc thực hành nhân quyền.

Liên hợp quốc cũng hối thúc các quốc gia, khu vực tư nhân, các tổ chức nghiên cứu và phương tiện truyền thông phát triển và hỗ trợ các phương pháp điều hành, quản trị việc sử dụng AI một cách an toàn, bảo mật và đáng tin cậy. Nghị quyết đề nghị các bên hợp tác, hỗ trợ các quốc gia đang phát triển để họ có thể tiếp cận toàn diện và công bằng, thu hẹp khoảng cách và nâng cao trình độ kỹ thuật số.

Ghi nhận tiềm năng của AI trong việc thúc đẩy và hiện thực hóa 17 Mục tiêu phát triển bền vững (SDG), nghị quyết cũng chỉ ra mặt trái của AI nếu thiếu cơ chế quản trị phù hợp, nhất là nguy cơ bị lạm dụng vào mục đích xấu, làm xói mòn tính toàn vẹn của thông tin, cản trở phát triển bền vững trên các khía cạnh kinh tế-xã hội và môi trường, làm gia tăng bất bình đẳng…

Vấn đề cấp thiết

Đây là văn kiện chính thức đầu tiên của Đại hội đồng Liên hợp quốc về AI nhằm điều chỉnh hoạt động liên quan công nghệ này, trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những cơ hội và cả trách nhiệm trong việc quản trị AI, thay vì để AI chi phối con người. Đây là vấn đề ngày càng cấp thiết, đòi hỏi các nước phải có tư duy và chiến lược phù hợp, hướng tới việc phát triển và ứng dụng công nghệ AI một cách chủ động, có trách nhiệm, bền vững, công bằng và mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.

Trải qua quá trình nghiên cứu và phát triển, AI đã có những bước tiến vượt bậc và được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong đời sống kinh tế-xã hội. Đáng chú ý, với sự xuất hiện của công cụ ChatGPT, công nghệ AI tiếp tục có những bước phát triển mạnh mẽ. Theo thống kê của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), AI có khả năng thúc đẩy GDP toàn cầu tăng 14% vào năm 2030; tăng 40% năng suất lao động. Riêng AI tạo sinh có thể đóng góp 4.400 tỷ USD, giúp cắt giảm 60-70% thời gian làm việc.

AI làm thay đổi mối quan hệ giữa các chủ thể trong xã hội, cách thức con người sinh hoạt, làm việc, từ đó đặt ra thách thức mới trong quản trị và xây dựng khuôn khổ pháp luật để điều chỉnh các vấn đề và mối quan hệ mới. Một trong những thách thức chính là xác định trách nhiệm và địa vị pháp lý trong ứng dụng AI, nhất là trong trường hợp xảy ra sai sót, tranh chấp liên quan tính mạng con người hay quyền sở hữu trí tuệ. AI hỗ trợ mạnh mẽ việc quản lý xã hội, song cũng nảy sinh quan ngại về vấn đề tự do cá nhân, lạm dụng kiểm soát…

Khả năng sử dụng AI tạo ra các nội dung giả mạo, thiên lệch có chủ đích, độc hại, làm nổi lên nguy cơ dư luận bị định hướng, dẫn dắt phục vụ mục đích chính trị, về lâu dài có thể làm suy giảm lòng tin vào tin tức. “AI ngoài tầm kiểm soát” là vấn đề hầu hết các chính phủ đều lo ngại. Ngoài ra, còn có quan ngại về khả năng trong tương lai xa AI tự phát triển trí tuệ tương tự con người.

Hành động toàn cầu

Tiến trình xây dựng khuôn khổ quản trị AI ở cấp độ quốc gia và toàn cầu đang đối mặt nhiều thách thức, do việc xây dựng pháp luật không theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ nói chung và AI nói riêng. Nhiều nước, trong đó có cả Mỹ và các thành viên Liên minh châu Âu (EU), đang tìm cách hạn chế những rủi ro từ công nghệ này. Trung Quốc đã hoàn thiện các quy tắc đầu tiên về việc quản lý lĩnh vực AI tạo sinh. EU đã chính thức thông qua đạo luật kiểm soát AI.

Với tuyên bố sẽ đóng vai trò là hình mẫu cho hành động toàn cầu trong việc ứng dụng AI, Chính phủ Mỹ mới đây công bố các biện pháp bảo vệ cụ thể khi các cơ quan chính phủ ứng dụng công nghệ AI. Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris nhấn mạnh rằng, tất cả các cơ quan liên bang Mỹ phải công bố một cách minh bạch danh sách các hệ thống AI mà họ sử dụng, đi kèm với các giải pháp quản lý rủi ro khi ứng dụng công nghệ này, như theo dõi, đánh giá và kiểm tra tác động của AI đối với công chúng và giảm rủi ro phân biệt đối xử về mặt thuật toán.

Ngoài ra, tất cả các cơ quan liên bang tại Mỹ cũng phải chọn ra một “giám đốc AI” có chuyên môn để bảo đảm rằng công nghệ này được sử dụng một cách có trách nhiệm. Theo kế hoạch, ngày 1/12 tới sẽ là thời hạn chót để các cơ quan thuộc Chính phủ liên bang Mỹ áp dụng chính sách sử dụng AI nêu trên. Nhà Trắng cũng lên kế hoạch thuê 100 chuyên gia trong lĩnh vực AI để thúc đẩy việc sử dụng công nghệ này một cách an toàn, ở cấp độ liên bang.

Sự kiện Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết đầu tiên về AI là dấu mốc mang tính bước ngoặt, đúng thời điểm, có ý nghĩa quan trọng và to lớn đối với thế giới. AI mang lại lợi ích to lớn phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống con người, song một số ứng dụng của AI tạo ra những rủi ro, có thể gây hại cho cá nhân, doanh nghiệp và xã hội, ở cả quy mô quốc gia, khu vực và toàn cầu. Thực tế này đòi hỏi cộng đồng quốc tế, nhất là các nước phát triển, thể hiện trách nhiệm cao trong việc phát triển công nghệ AI theo hướng an toàn, công bằng và bền vững.

Trước bộn bề nhiệm vụ để có thể cụ thể hóa nghị quyết về AI mới được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua, các nước cần tiếp tục cùng nhau xây dựng khung khổ pháp lý và phát triển công nghệ nhằm quản trị AI. Các quốc gia có nền tảng, hạ tầng và chiến lược đầu tư sẽ vượt xa các nước mới hội nhập với AI. Vì thế, cần có cơ chế hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao công nghệ từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển. Điều đó mới có thể giúp đạt được kỳ vọng như nghị quyết đề ra là AI an toàn, tin cậy, bền vững và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, không ai bỏ lại phía sau.

Theo Báo Nhân dân
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La tham gia thảo luận tại hội trường về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh

    Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La tham gia thảo luận tại hội trường về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh

    Thời sự - Chính trị -
    Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, sáng 30/5, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024; dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2025.
  • 'Đồng chí Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh ủy thăm, tặng quà các trạm kiểm soát biên phòng

    Đồng chí Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh ủy thăm, tặng quà các trạm kiểm soát biên phòng

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 30/5, đồng chí Lường Thị Vân Anh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, cùng đại diện lãnh đạo Thành uỷ Sơn La, Huyện ủy Yên Châu và Ngân hàng BIDV Chi nhánh Sơn La đã kiểm tra, nắm tình hình, thăm, tặng quà cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ tại các trạm kiểm soát thuộc Đồn Biên phòng Chiềng On, huyện Yên Châu.
  • 'Phụ nữ Sơn La khởi nghiệp, sáng tạo và chuyển đổi xanh

    Phụ nữ Sơn La khởi nghiệp, sáng tạo và chuyển đổi xanh

    Xã hội -
    Trong 2 ngày (30 và 31/5), Hội LHPN tỉnh đã tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho dự án, ý tưởng tham dự Cuộc thi “Phụ nữ Sơn La khởi nghiệp, sáng tạo và chuyển đổi xanh” cấp tỉnh năm 2024, cho 34 cán bộ phụ trách hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế thuộc Hội LHPN các huyện, thành phố; giám đốc, phó giám đốc và thành viên hợp tác xã, hộ kinh doanh do phụ nữ quản lý.
  • 'Doanh nghiệp Mai Sơn chung tay tiết kiệm điện

    Doanh nghiệp Mai Sơn chung tay tiết kiệm điện

    Xã hội -
    Là địa phương có khu công nghiệp, nhiều nhà máy, cơ sở sản xuất, trung bình mỗi năm, sản lượng điện sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp, sản xuất, xây dựng trên địa bàn huyện Mai Sơn chiếm gần 50% lượng điện tiêu thụ. Thực hiện các giải pháp tiết kiệm điện, Điện lực khu vực Mai Sơn - Yên Châu tập trung tuyên truyền các đơn vị, doanh nghiệp tiết giảm phụ tải, hạn chế tối đa sản xuất trong các giờ cao điểm, đưa việc tiết kiệm điện thành thói quen thường xuyên.
  • 'Đảng bộ xã Chiềng Khay lãnh đạo xây dựng nông thôn mới

    Đảng bộ xã Chiềng Khay lãnh đạo xây dựng nông thôn mới

    Xây dựng Đảng -
    Thực hiện mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới, Đảng bộ xã Chiềng Khay, huyện Quỳnh Nhai, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận của nhân dân, nỗ lực gấp rút hoàn thiện từng tiêu chí, chỉ tiêu, kế hoạch xây dựng nông thôn mới đã đề ra.
  • 'Vân Hồ quan tâm, chăm sóc người có công

    Vân Hồ quan tâm, chăm sóc người có công

    Xã hội -
    Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, những năm qua, huyện Vân Hồ luôn quan tâm chăm sóc, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng tạo điều kiện cho các gia đình ổn định cuộc sống.
  • 'Bám sát địa bàn, giữ vững an ninh trật tự

    Bám sát địa bàn, giữ vững an ninh trật tự

    An ninh trật tự -
    Phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác đảm bảo an ninh trật tự tại cơ sở, Công an xã Pi Toong, huyện Mường La tăng cường bám sát địa bàn, chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, tệ nạn xã hội.
  • 'Xây dựng “xã hội học tập” từ cơ sở

    Xây dựng “xã hội học tập” từ cơ sở

    Khoa Giáo -
    Xây dựng mô hình “Đơn vị học tập”, Trường THPT Chuyên Sơn La đã phát động đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh nhà trường nâng cao tinh thần tự học, tự bồi dưỡng trình độ chuyên môn; thường xuyên quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đáp ứng nhu cầu học tập; thu hút các nguồn lực cho công tác khuyến học và khuyến tài...
  • 'Giúp học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp

    Giúp học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp

    Khoa Giáo -
    Chỉ còn gần 1 tháng nữa, kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ diễn ra, những ngày này học sinh khối 12 tập trung ôn luyện cho kỳ thi quan trọng và cân nhắc lựa chọn nghề cho tương lai. Do vậy, việc đẩy mạnh tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp được các trường học triển khai sớm sẽ giúp các em tự tin, yên tâm trước kỳ thi quan trọng.
  • 'Cuộc sống mới ở Pơ Nang

    Cuộc sống mới ở Pơ Nang

    Xã hội -
    Trở lại bản tái định cư Pơ Nang, xã Tân Hợp, huyện Mộc Châu, chúng tôi cảm nhận sự đổi thay trong cuộc sống của người dân nơi đây. Những lo lắng của người dân mỗi khi bước vào mùa mưa lũ đã không còn, thay vào đó là sự yên tâm, phấn khởi của nhân dân khi được nhà nước hỗ trợ sản xuất; đầu tư các công trình điện, đường, trường, trạm kiên cố ở bản mới.
  • 'Vào mùa gieo trồng ngô giống

    Vào mùa gieo trồng ngô giống

    Nông nghiệp -
    Những ngày cuối tháng 5, chúng tôi có dịp trở lại bản Nà Chạy, xã Mường Chùm, huyện Mường La, sau những đợt mưa đầu mùa, trên khắp các nương đồi, một màu xanh mới trải dài hết tầm mắt. Hơn 15 năm liên kết trồng ngô giống với Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung, đời sống của 67 hộ đồng bào dân tộc Mông trong bản đã ổn định và phát triển, nhiều hộ có thu nhập từ 200-300 triệu đồng/năm từ trồng ngô giống.