Đèo Lũng Lô - Cung đường huyền thoại

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt là chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, đèo Lũng Lô là một trong những tuyến đường huyết mạch để quân và dân ta tiếp viện vũ khí, đạn dược cùng lương thực thực phẩm phục vụ cho chiến dịch. Để tuyến đường luôn thông suốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, các đơn vị công binh, dân công đã tập trung sức lực ngày đêm mở và bảo vệ đường, góp phần quan trọng làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Giọng nữ

Cung đường huyền thoại

Đèo Lũng Lô nằm trên Quốc lộ 37 (đường 379 cũ, nối Quốc lộ 32 với Quốc lộ 32B) tại ranh giới hai huyện Văn Chấn (Yên Bái) và Phù Yên (Sơn La) cách thị trấn Phù Yên 33 km. Đèo dài 15 km. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Trung ương Đảng quyết định mở con đường 13A bắt đầu từ Bến Hiên, thuộc tỉnh Tuyên Quang, vượt qua bến Âu Lâu, đi qua đèo Lũng Lô tới ngã ba Cò Nòi, là con đường huyết mạch nối với đường 41 phục vụ cho chiến dịch Điện Biên Phủ.

 Đèo Lũng Lô hôm nay.

Theo quốc lộ 37 chúng tôi trở lại Lũng Lô, dù sau 7 thập kỷ qua đi, nhưng giữa khung cảnh núi non trùng điệp đem lại sự lắng đọng xúc động nhớ về hình ảnh khí thế hào hùng đi vào áng văn thơ cách mạng của dân tộc:

“Dốc Pha Đin chị gánh anh thồ,

Đèo Lũng Lô anh hò chị hát,

Dù bom đạn xương tan thịt nát,

Không sờn lòng, không tiếc tuổi thanh xuân”.

Dẫn chúng tôi lên điểm Di tích đèo Lũng Lô, thuộc địa phận xã Thượng Bằng La, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái, ông Hà Xuân Tiến, nguyên là cán bộ xã Mường Cơi, giai đoạn 1972-2006, cho biết: Những người thuộc thế hệ cha, ông tham gia mở đường, bảo vệ đèo Lũng Lô ở xã Mường Cơi nay đã không còn, nhưng theo cuốn lịch sử Đảng bộ xã và các tài liệu liên quan đã ghi lại: Sau hơn 200 ngày đêm nỗ lực, huy động hơn 124.000 lượt dân công tham gia mở đường, tuyến đường qua đèo Lũng Lô được thông suốt, nối chiến khu Việt Bắc và các tỉnh Tây Bắc, giúp hàng vạn ô tô, xe thồ chở vũ khí tiếp ứng đầy đủ, kịp thời cho chiến trường.

Di tích lịch sử đèo Lũng Lô đang được trùng tu (Ảnh chụp ngày 27/3/2024).

Hiện nay, đèo Lũng Lô phần thuộc huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia (năm 2011). Phần thuộc xã Mường Cơi, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La cũng được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh từ năm 2017,

Là tuyến đường xung yếu, do vậy, thực dân Pháp tập trung máy bay đánh phá ác liệt, nhằm cắt đứt giao thông, ngăn cản sự tiếp viện của hậu phương ra chiến trường. Theo thống kê, đoạn từ Yên Bái đến Phù Yên (Sơn La), địch đã ném xuống gần 12.000 quả bom các loại, có những ngày lên tới 200 quả.

Một đoạn đèo Lũng Lô cũ.

Hơn 200 ngày, đêm trên tuyến đường này không lúc nào im tiếng bom nổ. Với tinh thần tất cả cho tiền tuyến, các lực lượng cùng hàng vạn lượt người dân đã bất chấp bom rơi đạn nổ, vượt qua hiểm nguy, ngày đêm bám đường, đảm bảo vận chuyển hàng trăm nghìn tấn quân lương, quân trang, vũ khí đạn dược, hàng nghìn con trâu, bò, lợn, hàng chục tấn rau quả các loại phục vụ cho chiến dịch Điện Biên Phủ.

Cuộc sống mới dưới chân đèo Lũng Lô

Hòa bình lập lại, ngày 27/4/2011, Đèo Lũng Lô - cung đường huyền thoại, minh chứng hào hùng của lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam đã được Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Hiện trên đỉnh đèo Lũng Lô đã có bia tưởng niệm, có chỗ để người dân, du khách qua đây thắp hương tưởng nhớ những hy sinh to lớn của các thế hệ cha ông. Nơi đây cũng trở thành một địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cách mạng, đấu tranh giành độc lập, tự do, bảo vệ tổ quốc với thế hệ trẻ.

Phát huy truyền thống của thế hệ cha anh, giờ đây, cán bộ và nhân dân các dân tộc xã Mường Cơi luôn đoàn kết, ra sức thi đua lao động sản xuất, đạt nhiều thành tựu trên các lĩnh vực của đời sống, kinh tế - xã hội, bộ mặt nông thôn khởi sắc từng ngày. Điểm nhấn, năm 2019, xã Mường Cơi đạt chuẩn nông thôn mới và đang hướng tới đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao năm 2025.

Trung tâm xã Mường Cơi, huyện Phù Yên dưới chân đèo Lũng Lô.

Từ năm 2020 đến nay, kinh tế của xã Mường Cơi duy trì phát triển khá, tổng giá trị sản xuất nông - lâm nghiệp tăng bình quân 20%/năm; thu nhập trên 1 ha đất canh tác đạt 10 triệu đồng/năm. Toàn xã trồng hơn 250 ha cây ăn quả các loại; chăn nuôi tiếp tục được quan tâm phát triển theo hướng hàng hóa. Công nghiệp, thương mại dịch vụ phát triển ngày càng đa dạng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng xã hội đạt 50 tỷ đồng.

Đến nay, 100% số bản có đường giao thông đi lại được 4 mùa, có nhà văn hóa; 95% số hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh... Xã đạt 16 tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao. Hoạt động văn hóa, văn nghệ, xây dựng đời sống văn hóa, phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc, vệ sinh môi trường... gắn với các tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao đang được triển khai rộng khắp ở các bản.

Mô hình trồng cây có múi của HTX bản Nghĩa Hưng.

Thăm bản nông thôn mới kiểu mẫu Nghĩa Hưng, nằm ngay dưới chân đèo Lũng Lô huyền thoại, ấn tượng đầu tiên là cổng chào của bản được xây dựng khang trang; đường nội bản, đường ngõ đã được rải nhựa và đổ bê tông sạch sẽ, hai bên là những vườn cam sai trĩu quả.

Ông Nguyễn Đức Cường, Bí thư chi bộ, Trưởng bản, thông tin: Bản Nghĩa Hưng được thành lập năm 1964, ban đầu có 23 thanh niên xung phong thuộc xã Liên Nghĩa, huyện Văn Giang (Hưng Yên) lên khai hoang vùng đất này. Đến nay, sau 60 năm thành lập, bản có 121 hộ, với 424 nhân khẩu. Nhờ nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và sự nỗ lực của nhân dân, đời sống của bà con ngày càng nâng lên. Điều mừng nhất, bản không còn hộ nghèo, tỷ lệ hộ khá, giàu chiếm hơn 60%.

Mô hình nuôi dúi của hộ dân bản Nghĩa Hưng, xã Mường Cơi.

Đèo Lũng Lô hôm nay đã được nâng cấp, nhiều đoạn được mở mới, cắt cua, hạ độ dốc tạo nên tuyến giao thông quan trọng, giúp các địa phương trong vùng giao thương thuận lợi, để Trung tâm xã Mường Cơi ngày thêm sầm uất. Những ngôi nhà xây kiên cố, dịch vụ hàng hóa, chợ trung tâm xã tấp nập người mua, bán... minh chứng cho những đổi thay trên vùng quê cách mạng, cuộc sống ấm no đang hiện hữu từng ngày.

Quàng Hưởng
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Báo Sơn La tặng quà Trường mầm non Hoa Phượng Đỏ

    Báo Sơn La tặng quà Trường mầm non Hoa Phượng Đỏ

    Văn hoá - Xã hội -
    Ngày 28/5, Đoàn công tác của Báo Sơn La do đồng chí Lã Minh Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Tổng Biên tập, làm Trưởng đoàn, đã đến thăm, tặng quà Trường mầm non Hoa Phượng Đỏ, xã Bó Sinh, huyện Sông Mã. Cùng đi có lãnh đạo huyện Sông Mã, một số phòng chuyên môn và xã Bó Sinh.
  • '“Biến điều khó nói thành điều bình thường”

    “Biến điều khó nói thành điều bình thường”

    Xã hội -
    Ngày 28/5, tại thành phố Hải Phòng, Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) Việt Nam tổ chức hoạt động truyền thông Ngày Vệ sinh kinh nguyệt thế giới năm 2024, với chủ đề “Biến điều khó nói thành điều bình thường”.
  • 'Phiên họp thứ 35, UBND tỉnh khóa XV

    Phiên họp thứ 35, UBND tỉnh khóa XV

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 28/5, đồng chí Tráng Thị Xuân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, chủ trì Phiên họp thứ 35, UBND tỉnh khóa XV, nhiệm kỳ 2021-2026, đánh giá kết quả phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh tháng 5, triển khai nhiệm vụ tháng 6.
  • 'Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp

    Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp

    Kinh tế -
    Huyện Mộc Châu là một trong những địa phương có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn của tỉnh. Những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp và phát triển nông nghiệp hữu cơ được nhiều doanh nghiệp, HTX, hộ nông dân thực hiện, tạo ra các sản phẩm chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.
  • 'Huấn luyện dân quân đúng phương châm, sát thực tế

    Huấn luyện dân quân đúng phương châm, sát thực tế

    Quốc Phòng - An Ninh -
    Với phương châm “cơ bản, chất lượng, hiệu quả”, Ban CHQS thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, đã tham mưu cho Đảng ủy, UBND thị trấn tổ chức huấn luyện lực lượng dân quân đảm bảo nội dung, sát thực tế, góp phần xây dựng lực lượng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương.
  • 'Chi bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu biểu

    Chi bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu biểu

    Xây dựng Đảng -
    Xây dựng tập thể đoàn kết, thống nhất, phát huy vai trò gương mẫu của đảng viên, thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, là những việc làm cụ thể của Chi bộ Trường THPT Yên Châu, Đảng bộ huyện Yên Châu. Chi bộ được Ban Thường vụ Tỉnh ủy tặng Cờ thi đua “Tập thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu biểu 5 năm liền” (2019-2023).
  • 'Phong trào thể dục, thể thao quần chúng ở Phù Yên

    Phong trào thể dục, thể thao quần chúng ở Phù Yên

    Thể thao -
    Hưởng ứng Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện sức khỏe theo gương Bác Hồ vĩ đại”, huyện Phù Yên huy động nhiều nguồn lực tu sửa các công viên, sân thi đấu và tổ chức các giải thi đấu thể thao quần chúng, thu hút nhân dân tham gia luyện tập, rèn luyện, nâng cao sức khỏe.
  • 'Văn học Sơn La giữ bản sắc dân tộc

    Văn học Sơn La giữ bản sắc dân tộc

    Văn hoá - Xã hội -
    Vùng đất Sơn La là nơi sản sinh ra nhiều tác phẩm văn học dân gian có giá trị về văn hóa - lịch sử và giàu hình tượng nghệ thuật. Đây cũng là mạch nguồn cảm hứng, là nền tảng để các thế hệ văn nghệ sĩ của Sơn La tiếp nối, đưa vào các sáng tác văn học đương đại mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc.
  • 'Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ

    Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ

    Xã hội -
    Thực hiện Chỉ thị số 37-CT/TW, ngày 3/9/2019 và Quyết định số 416/QĐ-TTg ngày 25/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong tình hình mới, các cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị trong tỉnh đã tích cực, sáng tạo trong triển khai, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ.
  • 'Hát Lót xây dựng nông thôn mới nâng cao

    Hát Lót xây dựng nông thôn mới nâng cao

    Nông thôn mới -
    Xây dựng nông thôn mới không có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc, vì vậy, sau khi về đích nông thôn mới năm 2018, xã Hát Lót, huyện Mai Sơn tiếp tục hoàn thiện, nâng cao các tiêu chí và hướng đến xây dựng nông thôn mới nâng cao. Đến nay, xã đạt 14/19 tiêu chí và đang hoàn thiện 5 tiêu chí trong giai đoạn “nước rút”.
  • 'An toàn thực phẩm vì sức khỏe cộng đồng

    An toàn thực phẩm vì sức khỏe cộng đồng

    Đảm bảo an toàn thực phẩm, các cấp, các ngành trong tỉnh tập trung triển khai nhiều giải pháp trong hoạt động quản lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiểm soát hàng hóa trên thị trường; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp, hộ gia đình và nhân dân thực hiện các chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
  • 'Lựa chọn mô hình kinh tế phù hợp để thoát nghèo

    Lựa chọn mô hình kinh tế phù hợp để thoát nghèo

    Kinh tế -
    Với 884 hộ dân, tỷ lệ hộ nghèo ở mức cao 34,92%, Đảng ủy, UBND xã Bản Lầm, huyện Thuận Châu, phối hợp với các cơ quan chuyên môn của huyện lựa chọn xây dựng và nhân rộng các mô hình kinh tế, từng bước nâng cao thu nhập để sớm thoát nghèo cho nhân dân.